Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous): Công thức, cách dùng, bài tập

Tóm tắt nhanh: Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous) diễn tả hành động đang diễn ra tại một thời điểm trong quá khứ, hành động đang diễn ra thì bị việc khác xen vào, hai việc diễn ra song song và bối cảnh của câu chuyện. Công thức: S + was/were + V-ing; phủ định thêm not, câu hỏi đảo was/were lên đầu. Dấu hiệu: at 8 p.m. yesterday, at this time last week, when, while.

Thì quá khứ tiếp diễn là gì?

Thì quá khứ tiếp diễn (Past Continuous) là thì diễn tả một hành động đang diễn ra dở dang tại một thời điểm hoặc trong một khoảng thời gian xác định trong quá khứ. Thì này không quan tâm việc đó đã xong hay chưa, mà nhấn mạnh "lúc ấy đang làm gì", giống như một khung hình bị dừng lại.

Ví dụ: At 9 o'clock last night, I was reading a comic. (Lúc 9 giờ tối qua, con đang đọc truyện tranh.) — Everyone was laughing. (Mọi người đều đang cười.)

Có thể hình dung đây là "phiên bản quá khứ" của thì hiện tại tiếp diễn: chỉ cần đổi am/is/are thành was/were.

Công thức thì quá khứ tiếp diễn

Thì quá khứ tiếp diễn chỉ có một công thức gốc: was/were + V-ing. Was đi với I, he, she, it và danh từ số ít; were đi với you, we, they và danh từ số nhiều. Không bao giờ dùng did trong thì này.

Hai mẫu câu với when và while

Thì quá khứ tiếp diễn rất hay đi cùng quá khứ đơn trong một câu ghép. Con chỉ cần nhớ: when thường đứng trước việc ngắn (quá khứ đơn), while thường đứng trước việc dài (quá khứ tiếp diễn).

Khi nào dùng thì quá khứ tiếp diễn?

Mẹo nhớ: hãy tưởng tượng một đoạn phim đang chạy. Việc gì đang chạy trên màn hình thì chia quá khứ tiếp diễn; việc gì bất ngờ xuất hiện hoặc đã xong trọn vẹn thì chia quá khứ đơn.

1. Hành động đang diễn ra tại một thời điểm xác định trong quá khứ

Đây là cách dùng cơ bản nhất. Câu thường có mốc giờ cụ thể, và hành động đã bắt đầu trước mốc đó, vẫn còn tiếp diễn sau mốc đó.

• At 6:30 this morning, I was brushing my teeth. — Lúc 6 rưỡi sáng nay, con đang đánh răng.
• What were you doing at this time yesterday? — Giờ này hôm qua bạn đang làm gì?

2. Hành động đang diễn ra thì bị việc khác xen vào

Việc dài, đang diễn ra chia quá khứ tiếp diễn; việc ngắn chen ngang chia quá khứ đơn. Việc chen ngang có thể làm việc dài dừng lại, hoặc chỉ xảy ra trong lúc việc dài vẫn tiếp tục.

• We were watching a film when the lights went out. — Chúng tôi đang xem phim thì mất điện.
• While Lan was riding her bike, she saw an old friend. — Lan đang đạp xe thì gặp một người bạn cũ.

3. Hai hành động diễn ra song song cùng lúc

Khi hai việc cùng kéo dài trong một khoảng thời gian, cả hai đều chia quá khứ tiếp diễn và thường được nối bằng while. Cách dùng này rất hợp để tả không khí gia đình, lớp học.

• Mom was cooking while Dad was reading. — Mẹ nấu ăn trong khi bố đọc sách.
• The teacher was writing on the board while we were taking notes. — Cô giáo viết bảng trong khi chúng tôi chép bài.

4. Tả bối cảnh mở đầu cho một câu chuyện

Người viết dùng quá khứ tiếp diễn để "vẽ" khung cảnh: thời tiết, âm thanh, mọi người đang làm gì. Sau đó các sự kiện chính được kể bằng quá khứ đơn. Đây là kỹ năng ăn điểm trong bài viết kể chuyện.

• It was raining heavily and the wind was blowing. — Trời đang mưa to và gió đang thổi mạnh.
• The children were playing in the yard. Suddenly, a puppy ran in. — Bọn trẻ đang chơi ngoài sân. Bỗng nhiên, một chú cún chạy vào.

5. Lời đề nghị, hỏi han lịch sự

Trong giao tiếp, I was wondering if… và I was hoping… nghe nhẹ nhàng, lịch sự hơn hiện tại đơn. Lúc này thì quá khứ tiếp diễn không nói về quá khứ mà chỉ làm giọng điệu mềm đi.

• I was wondering if you could help me with this exercise. — Không biết bạn có thể giúp mình bài này được không.
• We were hoping you could join us for dinner. — Chúng tôi rất mong bạn có thể ăn tối cùng.

Thêm vài mẫu câu lịch sự khác có trong sơ đồ tư duy mẫu câu giao tiếp hằng ngày.

Quy tắc thêm -ing vào động từ

Quy tắc thêm -ing giống hệt thì hiện tại tiếp diễn, gồm 4 điểm chính:

1. Hầu hết động từ: thêm -ing → read → reading, play → playing.
2. Tận cùng bằng -e câm: bỏ e rồi thêm -ing → write → writing, dance → dancing (nhưng see → seeing).
3. Một âm tiết, tận cùng phụ âm + nguyên âm + phụ âm: gấp đôi phụ âm cuối → run → running, swim → swimming, sit → sitting.
4. Tận cùng bằng -ie: đổi thành y rồi thêm -ing → lie → lying, die → dying.

Tiếng Anh – Anh gấp đôi l (travelling), tiếng Anh – Mỹ thì không (traveling); cả hai đều đúng.

Dấu hiệu nhận biết thì quá khứ tiếp diễn

• At + giờ + thời gian quá khứ: at 8 p.m. yesterday, at 10 o'clock last night.
• At this time + thời gian quá khứ: at this time yesterday, at this time last week.
• Khoảng thời gian đã qua: from 7 to 9 last night, all morning yesterday.
• Liên từ: when, while, as (= while), at that moment, at that time.

Lưu ý: chỉ thấy "when" chưa đủ để kết luận. Hãy xác định việc nào dài (đang diễn ra) và việc nào ngắn (xen vào) rồi mới chia thì cho từng mệnh đề.

Khi nào dùng when, khi nào dùng while?

Trả lời ngắn: while đi với hành động kéo dài nên hầu như luôn theo sau là quá khứ tiếp diễn; when linh hoạt hơn, thường đi với hành động ngắn ở quá khứ đơn.

• While I was walking home, I met Nam. — Trên đường đi bộ về nhà, tôi gặp Nam.
• I was walking home when I met Nam. — Tôi đang đi bộ về nhà thì gặp Nam.

Đặc biệt chú ý khi cả hai mệnh đề đều ở quá khứ đơn với when: lúc này hai việc xảy ra nối tiếp, không phải chen ngang.

• When Dad came home, we had dinner. — Bố về rồi cả nhà mới ăn tối. (nối tiếp)
• When Dad came home, we were having dinner. — Lúc bố về thì cả nhà đang ăn tối. (đang diễn ra)

Mẹo thi THPT: nếu trước chỗ trống là while, gần như chắc chắn chọn was/were + V-ing; nếu sau when là một hành động ngắn (rang, arrived, fell, broke), mệnh đề còn lại thường là quá khứ tiếp diễn.

Những lỗi sai thường gặp khi dùng thì quá khứ tiếp diễn

• ❌ They was playing football. → ✅ They were playing football. (they đi với were)
• ❌ I was sleep when you called. → ✅ I was sleeping when you called. (sau was/were phải là V-ing)
• ❌ Were you play games at 9 p.m.? → ✅ Were you playing games at 9 p.m.? (câu hỏi vẫn giữ V-ing)
• ❌ While I was walking home, it was starting to rain. → ✅ While I was walking home, it started to rain. (việc ngắn xen vào chia quá khứ đơn)
• ❌ I was knowing her name. → ✅ I knew her name. (know là động từ trạng thái, không dùng dạng V-ing)
• ❌ Did you watching TV? → ✅ Were you watching TV? (thì tiếp diễn dùng was/were, không dùng did)

Thì quá khứ tiếp diễn khác thì quá khứ đơn như thế nào?

Trả lời ngắn: thì quá khứ đơn nói về việc đã xảy ra và kết thúc trọn vẹn, còn quá khứ tiếp diễn nói về việc đang diễn ra dở dang tại một thời điểm. So sánh các cặp câu:

• I did my homework last night. — Tối qua tôi đã làm bài tập. (đã xong)
• I was doing my homework at 8 last night. — 8 giờ tối qua tôi đang làm bài tập. (đang dở)
• I read a book yesterday. — Hôm qua tôi đọc một cuốn sách. (thường hiểu là đọc hết)
• I was reading a book yesterday. — Hôm qua tôi có đọc dở một cuốn sách. (chưa chắc đã xong)

Khi muốn nói một việc đã xong hẳn trước một việc khác trong quá khứ, con sẽ cần đến thì quá khứ hoàn thành, bài tiếp theo trong chuỗi.

Mẹo dạy con học thì quá khứ tiếp diễn tại nhà

1. Trò chơi thám tử: cha mẹ đóng vai thám tử hỏi Where were you at 7 p.m. yesterday? What were you doing? Con phải trả lời bằng câu đầy đủ: I was taking a shower. Trẻ rất thích vì giống phim trinh thám.
2. "Giờ này hôm qua": mỗi tối, cả nhà lần lượt nói giờ này hôm qua mình đang làm gì: At this time yesterday, I was eating dinner.
3. Tả ảnh gia đình: mở một bức ảnh cũ và tả Grandpa was smiling. My sister was holding a balloon.
4. Kể chuyện cổ tích có bối cảnh: mở đầu bằng 2 câu tiếp diễn rồi mới kể sự việc: The sun was shining. Tam was washing clothes by the river. Suddenly, a fish jumped out.
5. Nhật ký có "chen ngang": thêm vào nhật ký mỗi ngày một câu dạng I was … when …, ví dụ I was doing homework when my friend called.

Cha mẹ có thể ôn lại hai thì quá khứ cùng lúc bằng sơ đồ tư duy 12 thì trong tiếng Anh, vì đặt chúng cạnh nhau giúp con thấy rõ sự khác biệt.

Bài tập thì quá khứ tiếp diễn có đáp án

Bài 1: Chia động từ trong ngoặc

1. At 8 p.m. yesterday, I (do) ___ my homework.
2. They (play) ___ football when it (start) ___ to rain.
3. While Mom (cook) ___ , Dad (read) ___ the newspaper.
4. What ___ you (do) ___ at this time last Sunday?
5. She (not/sleep) ___ when I called her.
6. I (walk) ___ to school when I (see) ___ an accident.
7. ___ it (rain) ___ when you left home?
8. The children (sing) ___ while their teacher (play) ___ the piano.

Bài 2: Nối hai câu bằng từ trong ngoặc

1. I was having a bath. The phone rang. (when)
2. My sister was watching TV. I was doing my homework. (while)
3. We were walking in the park. We met our teacher. (while, đặt ở đầu câu)
4. Nam was riding his bike. He fell off. (when)

Bài 3: Chọn quá khứ đơn hay quá khứ tiếp diễn

1. When the bell (rang / was ringing), the students ran out of the classroom.
2. I (watched / was watching) a film when the power went out.
3. She (knew / was knowing) the answer to every question.
4. At midnight, we (still studied / were still studying).
5. While I (read / was reading), I fell asleep.
6. Yesterday I (cleaned / was cleaning) my room and then went out to play.

Bài 4: Tìm và sửa lỗi sai

1. They was watching a cartoon at 7 p.m.
2. While I was walking home, it was starting to rain.
3. Were you play games at 9 last night?
4. I was wanting a new bike last year.
5. When the teacher was coming in, we stopped talking.

Đáp án

• Bài 1: 1. was doing — 2. were playing / started — 3. was cooking / was reading — 4. were … doing — 5. wasn't sleeping — 6. was walking / saw — 7. Was … raining — 8. were singing / was playing
• Bài 2: 1. I was having a bath when the phone rang. — 2. My sister was watching TV while I was doing my homework. — 3. While we were walking in the park, we met our teacher. — 4. Nam was riding his bike when he fell off.
• Bài 3: 1. rang (chuông reo xong rồi học sinh mới chạy ra) — 2. was watching — 3. knew (động từ trạng thái) — 4. were still studying — 5. was reading — 6. cleaned (chuỗi việc nối tiếp)
• Bài 4: 1. was → were — 2. was starting → started — 3. play → playing — 4. was wanting → wanted — 5. was coming → came

Câu hỏi thường gặp về thì quá khứ tiếp diễn

Sau while dùng thì gì?

Khi kể về quá khứ, sau while thường dùng quá khứ tiếp diễn vì while nhấn mạnh một khoảng thời gian đang diễn ra: While I was cooking, …. Trong văn viết, có thể rút gọn thành While cooking, I burnt my finger. nếu hai mệnh đề cùng chủ ngữ.

"I was wondering" có phải đang nói về quá khứ không?

Không. I was wondering if you could… là cách nói lịch sự để nhờ vả hoặc đề nghị ở hiện tại. Dùng quá khứ tiếp diễn làm lời nói bớt trực tiếp, nghe mềm mại hơn I wonder… hay Can you…?. Cấu trúc này rất hay gặp trong email và thư trang trọng.

Có dùng "always" với thì quá khứ tiếp diễn không?

Có. was/were always + V-ing diễn tả một thói quen lặp lại trong quá khứ khiến người nói khó chịu hoặc ngạc nhiên: My little brother was always losing his pencils. (Hồi đó em tôi suốt ngày làm mất bút chì.) Sắc thái này khác với quá khứ đơn chỉ kể thói quen bình thường.

Động từ nào không chia ở thì quá khứ tiếp diễn?

Đó là các động từ chỉ trạng thái như know, like, love, want, need, believe, understand, belong. Một số động từ có hai nghĩa thì tuỳ ngữ cảnh: I was having dinner (đang ăn tối) đúng, nhưng I had a dog (sở hữu) thì không dùng V-ing.

Tổng kết

Thì quá khứ tiếp diễn giúp câu chuyện của con có "chiều sâu": nắm chắc công thức S + was/were + V-ing, cách phối hợp với quá khứ đơn qua when và while, con sẽ kể chuyện sinh động và làm tốt các câu chia động từ trong đề thi. Hãy ôn lại thì quá khứ đơn nếu con còn nhầm hai thì, xem sơ đồ tư duy 12 thì trong tiếng Anh để thấy bức tranh chung, rồi chuyển sang bài tiếp theo: thì quá khứ hoàn thành (Past Perfect).

Tài liệu tham khảo: Raymond Murphy, English Grammar in Use (Cambridge University Press); Michael Swan, Practical English Usage (Oxford University Press); Cambridge Dictionary, mục Grammar. Cập nhật: 10/2026.